Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami

26 marca 2026, 09:05

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.



Jutro startuje Celeste. Europejska konstelacja udoskonali i wzmocni nawigację satelitarną

24 marca 2026, 10:27

Już jutro z Māhia Launch Complex na Nowej Zelandii wystartują dwa pierwsze satelity europejskiej konstelacji Celeste. Na razie to misja demonstracyjna, ale ostatecznym celem Celeste jest uzupełnienie i udoskonalenie nawigacji satelitarnej, przede wszystkim europejskiego Galileo. Nowa konstelacja, której nazwa pochodzi od imienia nieślubnej córki Galileusza, Virginii Gamby, która po wstąpieniu w szeregi klarysek przyjęła imię Maria Celeste.


Neandertalczycy wykorzystywali dziegieć brzozowy również w medycynie?

23 marca 2026, 12:42

Dziegieć brzozowy jest często znajdowany na neandertalskich stanowiskach archeologicznych. W niektórych przypadkach był on używany do sklejania narzędzi i o takim właśnie jego użyciu najczęściej się mówi. Ostatnio jednak badacze zaczęli zastanawiać się, czy neandertalczycy nie mogli wykorzystywać tej substancji w różnych celach. Stosowanie dziegciu jako leku na rany skóry jest dobrze udokumentowane etnograficznie.


Bobry pomagają w walce ze zmianami klimatu. Całkowicie za darmo

19 marca 2026, 11:07

Po wiekach bezwzględnego tępienia bóbr wraca do rzek Europy. Reintrodukcje przeprowadzone w wielu krajach sprawiły, że gatunek ten ponownie zasiedla doliny rzeczne od Szkocji po Szwajcarię. To jednak nie tylko sukces ochrony przyrody — jak wynika z nowych badań, powrót bobrów może mieć wymierny wpływ na obieg węgla w ekosystemach i pomagać nam w zapobieganiu zmianom klimatu. Całkowicie za darmo.


Szacowne muzeum kupiło... stronę z pierwszym wideo wgranym na YouTube'a

24 lutego 2026, 15:41

Muzeum Wiktorii i Alberta, jedno z największych na świecie muzeów sztuki użytkowej i rzemiosła artystycznego, kupiło ostatnio... stronę z pierwszym materiałem wideo wgranym do YouTube'a. Słynne wideo „Me at the zoo” trafiło na debiutującą platformę wideo 23 kwietnia 2005 roku. V&A Museum stało się właścicielem strony datowanej na 8 grudnia 2006 roku. Umieszczając stronę w zbiorach muzealnych kuratorzy chcą ją przechować dla przyszłych pokoleń.


Zegar na Księżycu poprawiłby ziemskie pomiary czasu, pomógł w stworzeniu księżycowego GPS

23 lutego 2026, 11:11

Dzięki niezwykłemu rozwojowi technologii dysponujemy już tak doskonałymi zegarami, że potrafimy zauważyć różnicę czasu pomiędzy zegarem umieszczonym u podnóża góry a zegarem na jej szczycie. Utrzymanie tak olbrzymiej dokładności w zegarach umieszczonych na Ziemi jest niezwykle trudne. Każda zmiana temperatury, każde drganie, każde wahanie ciśnienia zakłóca działanie zegara. Konieczne jest wykorzystywanie kosztownych i energochłonnych systemów chłodzenia i izolacji. Nigdy nie są one też w pełni skuteczne. Rozwiązaniem problemu mogłoby być umieszczenie zegara optycznego... na Księżycu.


LLNL publikuje otwartą bazę danych z wyliczonym milionem orbit wokół Ziemi

19 lutego 2026, 11:14

Satelity umieszczone między Ziemią a Księżycem są kluczowym elementem wielu współczesnych technologii, od telekomunikacji przez nawigację po obronność. Jednak stwierdzenie, na jakiej dokładnie orbicie należy umieścić satelitę, jest trudnym zadaniem wymagającym olbrzymiej pracy obliczeniowej. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) opublikowali otwartą bazę danych z milionem możliwych orbit oraz kodem wykorzystanym do ich obliczenia. Dzięki superkomputerom, którymi dysponuje LLNL, każdy chętny otrzymał informacje potrzebne do zaplanowania misji, monitorowania ruchu wokół Ziemi czy przewidywania, w jaki sposób niewielkie perturbacje mogą zaburzyć orbitę satelity.


Czy nauka przegapi ważne wyjątkowe wydarzenie? W kwietniu może dojść do egzosyzygii

17 lutego 2026, 09:34

Już w kwietniu powinno dojść do niezwykłego kosmicznego wydarzenia – egzosyzygii. Dotychczas udało się ją zaobserwować tylko raz, w 2010 roku. Kolejna egzosyzygia powinna mieć miejsce w kwietniu bieżącego roku. Niestety, istnieje spore ryzyko, że nikt nie będzie jej obserwował.


Polacy gotowi na cyborgizację? Raport odsłania podziały społeczne

11 lutego 2026, 08:36

Czy jesteśmy gotowi na wszczepienie mikrochipu pod skórę, nanoboty naprawiających nasze komórki i kto powinien decydować o granicach technologicznego ulepszania człowieka? Centrum HumanTech Uniwersytetu SWPS postanowiło sprawdzić, jak Polacy patrzą na cyborgizację.


We Wrocławiu pracują nad roślinnymi serami. Roślinne mięsa, sery czy mleko coraz bliżej

6 lutego 2026, 13:31

Na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu trwają prace nad produktami roślinnymi, które wyglądem, smakiem i właściwościami odżywczymi przypominają żywność stworzoną na bazie mleka. Działania polskich naukowców, to część projektu Flavourferm, którego celem jest stworzenie wegańskich alternatyw dla sera, mleka i mięsa. To międzynarodowy projekt, w który zaangażowani są szefowie kuchni i eksperci ze słynnego Basque Culinary Center w Donostii-San Sebastián. Już wiosną bieżącego roku rozpoczną się testy konsumenckie pierwszych produktów powstałych w wyniku Flavourferm.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy